ADHD: Co Wybrać – Psychoterapię czy Psychoedukację?

Otrzymując diagnozę ADHD wiele osób zadaje sobie pytanie: Co dalej? Czy farmakoterapia wystarczy? Czy warto rozważyć psychoterapię, a może psychoedukację? Zwiększająca się dostępność różnych form pomocy to dobra wiadomość, ale jednocześnie może wprowadzać pewne zamieszanie. W tym artykule omówię dwie kluczowe metody wspierania osób z ADHD: psychoterapię oraz psychoedukację.

 

Kiedy wybrać psychoterapię, a kiedy psychoedukację w ADHD?

Zastanawiając się nad tym, czy wybrać psychoterapię, czy psychoedukację po diagnozie ADHD warto pamiętać, że nie zawsze jedno podejście jest lepsze od drugiego. W niektórych przypadkach psychoedukacja może okazać się wystarczająca, a w innych bardziej efektywna będzie psychoterapia. Decyzję najlepiej podjąć po konsultacji ze specjalistą, ponieważ każdy Klient ma inne potrzeby, różny stopień nasilenia objawów i trudności oraz indywidualną historię życia.

Kiedy wybrać psychoterapię?

Psychoterapia może być lepszym rozwiązaniem w sytuacji kiedy:

• Problemy wykraczające poza objawy ADHD – terapia skupia się na szerszych trudnościach, takich jak relacje, radzenie sobie z sinymi nieprzyjemnymi emocjami itd.
• Dodatkowe trudności nie w pełni są wyjaśnione przez ADHD– psychoterapia pozwala na dokładne zrozumienie problemów poprzez budowanie konceptualizacji.
• Zaburzenia współistniejące – takie jak depresja, lęki, uzależnienia lub inne zaburzenia, które w danym momencie są bardziej nasilone.
• Zaburzenia osobowości – gdy współwystępują z ADHD.
• Farmakoterapia nie działa lub nie jest możliwa – psychoterapia może pomóc, gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, nie jest wskazane lub Klient z niej rezygnuje.
• Poważne trudności w funkcjonowaniu – gdy objawy znacznie utrudniają codzienne życie.

Kiedy wybrać psychoedukację?

Psychoedukacja może być bardziej adekwatna kiedy:

• Cele skoncentrowane na objawach ADHD – psychoedukacja pomaga zrozumieć objawy i uczy, jak sobie z nimi radzić, może być bardzo pomocna na wczesnym etapie diagnozy.
• Widoczne nasilenie objawów ADHD– gdy objawy ADHD są wyraźne i wymagają bezpośredniego zarządzania.
• Wysoka motywacja do pracy – psychoedukacja może być szczególnie skuteczna, gdy Klient jest zaangażowany i gotowy do pracy nad objawami.
• Wdrożone leczenie farmakologiczne działa – gdy leki przynoszą pożądane rezultaty, psychoedukacja może wspierać dalsze zarządzanie objawami.
• Lekkie lub umiarkowane trudności w funkcjonowaniu – gdy codzienne życie nie jest poważnie zakłócone, psychoedukacja może wystarczyć do poprawy jakości życia.

Możliwość równoległej pracy

W wielu przypadkach warto rozważyć połączenie psychoterapii i psychoedukacji. Taka współpraca może przynieść najlepsze rezultaty, ponieważ umożliwia jednoczesną pracę nad objawami ADHD oraz innymi trudnościami, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie Klienta. Oczywiście taką formę pracy warto było by omówić ze swoim Terapeutą.

Podsumowanie

Obie metody pełnią ważna rolę w pracy nad trudnościami. Wybór między psychoterapią a psychoedukacją zależy od indywidualnych potrzeb i stopnia nasilenia objawów. Psychoedukacja może być doskonałym narzędziem do radzenia sobie z codziennymi trudnościami związanymi z ADHD, zwłaszcza na wczesnym etapie diagnozy. Psychoterapia natomiast jest bardziej wskazana w przypadkach, gdy objawy są bardziej złożone, współwystępują inne trudności, lub gdy farmakoterapia nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Każdy przypadek jest inny, dlatego warto skonsultować się ze specjalistą, aby dobrać najlepszą formę wsparcia: psychoterapię czy psychoedukację.

 

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o zdrowiu psychicznym, zapraszam do innych wpisów na blogu!

Praktyczne sposoby, jak dbać o zdrowie psychiczne na co dzień

Fakty i Mity o ADHD – Jakie nieporozumienia krzywdzą najbardziej

 

Bibliografia:

1. Gondek, T., Stramecki, F., Cieśla, M., Ziegart-Sadowska, K., Foryciarz, K., Główczyński, P., … & Todzia-Kornaś, A. Diagnostyka i postępowanie terapeutyczne u dorosłych z ADHD. Rekomendacje Sekcji Kształcenia Specjalizacyjnego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i koalicji organizacji na rzecz osób z ADHD–2024 r. Psychiatria Spersonalizowana, 3(1).
2. Pedersen, H., Skliarova, T., Pedersen, S. A., Gråwe, R. W., Havnen, A., & Lara-Cabrera, M. L. (2024). Psychoeducation for adult ADHD: a scoping review about characteristics, patient involvement, and content. BMC psychiatry, 24(1), 73.
3. Popiel, A., & Pragłowska, E. (2022) Psychoterapia poznawczo-behawioralna: teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe PWN.
4. Prochaska, J. O., & Norcross, J. C. (2006). Systemy psychoterapeutyczne: analiza transteoretyczna, przeł.  Golec, A. Tanalska-Dulęba, M. Zakrzewski, Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia, Polskie Towarzystwo Psychologiczne.